Laminasyon Yöntemi ile evde PCB imalatı

serkan_48

Moderatör
Staff member
Abi o malzeme bakır klorür mü demir klorür mü?

Bende asit yerine bu kimyasalı kullanmak niyetindeyim. Laminasyonla lazer yazıcıdan pcb ye aktarım yapıyorum ama kullandığım asitler toneri kaldırıyor. Acaba bu kimyasalı denemek bu kalkma olayına çözüm olurmu düşüncesideyim.

Saygılar.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Senin dediğin demir III klörür, farklı bir madde Serkan. Onu kullanmak istemiyorum çünkü biraz kullandıktan sonra çok koyu renkli oluyor ve PCB nin durumunu göremiyorsun. Malum benim kapta 1 litre gibi asit olacak ve PCB de dik olarak sarkıtılacak (çift taraflı PCB).

Bakır II klorür açık yeşil renkli bir asit ve bir kere hazırladıktan sonra sınırsız kullanılabiliyor. Arada bir hidrojen peroksit ile canlandırmak yeterli.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Asitin toneri kaldırması, asitin çok yoğun olmasından olabilir. Ben de ilk HCL, H2O2 ile denediğim zaman çok yoğun yapmışım, plaketi asite attım, hemen kaynamaya başladı ve 5 - 10 saniye sonra kaplı olan, olmayan tüm bakır gitti ve sadece epoksi taban kaldı :p Dünyanın klor gazını da yidim öksürmekten bir hal oldum ...

Hedef erimenin 5 dakika gibi bir zamanda tamamlanması. Asit bu şekilde nispeten zayıf olunca, kaplı olan bakırların kenarından da içeriye fazla saldıramıyor.

Bu bakır II klorür bugün gelir herhalde, ilk denemeyi yapacağım. Ama hazır bir karışım formülü bir yerde göremedim, gene deneme yanılmayla gideceğiz. İnşallah bir sakatlık çıkmaz :)
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Evet asiti bugün hazırladım. Asit kabının hacmi 1800 ml ve buna 1300 ml gibi saf su koydum. Sonra da içine bakır II klorür dihidrat kristallerini atmaya başladım. Turkuaz renkte bir çözelti oluştu (zaten kristaller de turkuaz renkte).

IMG_20190727_133855.jpg


IMG_20190727_134505.jpg
 
Son düzenleme:

taydin

Timur Aydın
Staff member
1300 ml suya kabaca 100 g bakır II klorür atmışımdır, açık turkuaz renkte çözelti oluştu. Sonra da bu çözeltiye hidroklorik asit ilave etmeye başladım. DİKKAT: HCL çok keskin bir kokusu var, iyi havalandırma şart! Kabaca 300 ml HCL eklemişimdir ve sonunda çözelti yeşil bir renk aldı.

IMG_20190727_133147.jpg
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
İnternette bu bakır II klorür bazlı asitin hazırlanması ile ilgili çok az bilgi var. Var olan bilgi de adım adım nasıl hazırlanacağını anlatmıyor, işin daha çok teorisine giriyor. Kimyagerlere yönelik hazırlanmış gibi sanki. O yüzden böyle deneme yanılma gittim malesef. Ama elde etmem gereken sonucun yeşil renkli bir çözelti olduğunu biliyorum, onu da elde ettim :p

Asitin şu andaki durumu, hiç bakır erimemiş durumudur. Bakır eritmeye başlayınca, çözelti koyu kahverengiye doğru renk değiştiriyor. Bu duruma gelince de, çözeltiye H2O2 (hidrojen peroksit) ekleyerek veya akvaryum pompası ile suya hava basarak tekrar yeşil hale getirilebiliyor. Yani bu asit, tekrar canlandırılarak sonsuza dek kullanılabiliecek bir asit.

Akvaryum pompası hortumu için yüzükler yapıştırmıştım tankın içine. H2O2 ile hemen asit tekrar canlandırılabiliyor iken, akvaryum pompası ile bu zaman alıyor. Akvaryum pompasının avantajı, dozaj sorunu yok. Yeşil olana kadar çalıştırıyorsun. Ama H2O2 de ne kadar koymak gerektiği sorunu var. Artık duruma bakacağım.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Tekrar Altium Circuit Studio'dan gerber çıktılarını aldım. Sonra da ViewMate programını kullanarak baskı devrenin bir yüzeyinin ve delik şemasının ayna görüntüsünü aldım. Alt ve üst film karşılıklı olarak birbirine bakacak şekilde hizalanacağı için bu ayna görüntüsü olayı gerekli.

Sonra da PNP kağıdından maksimum verim alabilmek için, aynı baskı devreyi birçok kez kopyaladım. Burada yeşil olan baskı devrenin üst yüzeyi, mavi olan da alt yüzeyi.

1564354280780.png
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Lazer yazıcıdan PNP kağıdına baskıyı yaptım ve her bir baskı devrenin parçalarını makasla kestim

IMG_20190728_232356.jpg
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Alt ve üst filmi doğru bir şekilde hizalamak için daha önce 60 x 60 cm lik bir LED tavan lambası kullanmıştım. Ama bu sefer çok daha pratik bir yöntem kullandım. Bir pilli el fenerini dizlerimin arasına kıstırıp üzerine de filmleri tuttum. Hizalamak çok kolay oldu. Hizalandıktan sonra da zımba ile uçlarını birbirine tutturdum.

IMG_20190728_232505.jpg


IMG_20190728_233028.jpg
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Sonra sıra çift taraflı plaketi hazırlamaya geldi. Bulaşık teli ve cif kullanarak plaketin iki tarafını da temizledim. Sonra EEVBlog'daki bir elemanın önerisi doğrultusunda plaketi asite daldırdım ve 10 saniye tuttum. çıkardığım zaman alaca bir şekilde renk değişiklikleri gördüm. Bunun anlamı plaketin yeterince temiz olmaması. Tekrar temizledim ve tekrar asite daldırınca, plaketin homojen bir şekilde pembeleştiğini gördüm. Su ile durulayıp kuruttum. Sonra da plaketi PNP filminin arasına yerleştirdim ve hizaladım. Plaketin yerinden oynamaması için plaket kenarlarına yakın olarak tekrar zımbaladım.

Laminasyon makinasını 250 °C ye ayarlayıp plaketi içinden 6 kez geçirdim. Soğuduktan sonra filmi sökünce sonuç daha öncekilere göre biraz daha iyiydi. Ama gene kalemle bazı yerleri rötuşlamam gerekti.

Plaketi asite attım

IMG_20190729_003147.jpg


IMG_20190729_003235.jpg
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
10 dakika içinde herhangi bir ilerleme göremeyince biraz daha bakır II klorür atıp karıştırdım. 1300 ml çözeltiye toplam 125 g gibi karıştırmış oldum. 5 dakikada hala bir ilerleme göremeyince bu sefer HCL ilave etmeye başladım. 1300 ml çözeltiye toplam 450 ml HCL ilave etmiş oldum. Reaksiyon artık belirgin olmaya başladı.

Ama burada beni bir de yanıltan birşey oldu. Plaket çift taraflı olduğu için, arkadaki erimemiş olan bakırın gölgesi nedeniyle, ön tarafta bakır yerlerin erimediği izlenimini veriyor. O yüzden sanki biraz fazla tutmuş oldum plaketi çözeltinin içinde.

IMG_20190729_014343.jpg


IMG_20190729_014353.jpg
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Görüldüğü gibi bakır yüzeyler biraz fazla yenmiş, çünkü erimesi gereken yerler çoktan erimiş, ama arkadaki bakırın gölgesi nedeniyle ben erimediğini zannedip beklemeye devam ettim. Toplamda yarım saat gibi kaldı plaket asitin içinde.

Sonra 0.8 mm olan delikleri delmeye başladım. Deliklerin hizalamasının ne kadar iyi olduğu görmek için. Sonuç şöyle:

Üst taraftan, tam olarak merkezleyerek deldiğim delikler
IMG_20190729_014540.jpg


Alt tarafta, bunlara karşılık gelen delikler
IMG_20190729_014551.jpg
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Görüldüğü gibi hizalama çok iyi değil. Delik hizalamasını kenardaki TO-220 voltaj regülatörünün padlerine göre yapmıştım. Oraları da 1.2 mm matkapla deldim. Onların hizası oldukça yakındı, ama gene da tam olaran üst üste gelmiyordu.

Buradan ben şu sonucu çıkarıyorum:

Filmler laminasyon makinasının merdanelerinden geçerken sıcaktan esniyor veya başka sebeplerle yerinden oynuyor. O yüzden çift taraflı PCB yapımı için bu laminasyon metodu ne kadar uygundur bilemiyorum. Eğer positiv 20 metodu ile yapılsa, herhangi bir ısı deformasyonu olmayacağı için filmler baştan iyi hizalanmışsa, deliklerin tıpatıp denk gelmesi lazım.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Şimdi esasında benim yapacağım devrede PCB'nin çift taraflı olmasına gerek yok. Burada amaç, çift taraflı PCB ile nasıl sonuç alabileceğimi görmek idi. Bunu da gördüm, sonuç çok iç açıcı değil :) Filmlerin hizlanması ile ilgili belki benim bilmediğim bazı püf noktaları olabilir tabi.

Ama bunu çözümlemek için şu aşamada uğraşmayacağım. Bana lazım olan plaketleri yapıp devreleri kuracağım. Bu devreler de tamir etmeye çalıştığım spektrum analizörün güç kaynağı, onları bir an önce çalıştırıp spektrum analizör tamirine geri dönmek istiyorum :)
 

cevdetfaikosman

Kayıtlı Üye
PCB işi böyle işte. Bu çinliler o koca kartları o asitte nasıl zamanlıyor anlamak mümkün değil. Bu sebeple kazıma uzun sürsede daha iyi gibi... Şu diğer işleri bitirelim ona devam.


Tapatalk kullanarak iPhone aracılığıyla gönderildi
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Tüm PCB'leri hazırladım. PCB'ler pertinax olduğu için tiner ile temizlerken bazılarından boya tam olarak çıkmadı ve renk değişikliği oldu. Ama bakırlar temiz, sorun olmaz.

Deliklerini delmem lazım, sonra montaja başlayacağım.

IMG_20190803_153745.jpg


IMG_20190803_195644.jpg
 
Top