Bir termometrenin doğru ölçüm yaptığını nasıl teyit ederiz

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
13,758
Multimetrelerle sıcaklık ölçerken, her multimetrenin farklı değerler ölçmesi olayı ile karşılaşmışsınızdır. Olay tamamen ölçüm için kullanılan K tipi probun ölçülecek yer ile olan ısıl temas kalitesi ve dolayısıyla da ısıl iletkenlik ile ilgili. Elimde klasik bir termometre cihazı var, birçok değişik türden sensör ile çalışıyor. Ama ne kadar doğru ölçüm yaptığını da hiç bilmiyorum. Ama çok yüksek bir beklentim de yok, çünkü piyasada satılan kaliteli ve pahalı termometreler bile (mesela Fluke'un termometreleri) %1 - %2 hata oranı deklare ediyorlar.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
13,758
Bunu denedim şimdi. Fazla kireçli olmadığını bildiğim damacana suyunu kettle'da kaynattım ve sonra da bir tencereye aktarıp gazlı ocakta sürekli kaynamasını sağladım. Sonra da yüksek çözünürlük ile ölçtüm:

IMG_20210328_202459.jpg
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
13,758
Hmm %0.2 hata, hiç de fena değil. Ama iş bununla da kalmıyor. Suyun kaynama noktası mutlak hava basıncına bağlı. Hava basıncını 1005 mBar olarak ölçtüm. Buna göre de gerçek kaynama noktasını hesaplamak için aşağıdaki sitedeki hesaplayıcıyı kullandım:

1616954699805.png


Sonuç 99.8 °C, yani bu termometre, PT100 sensör ile sıcaklığı neredeyse tam olarak doğru ölçüyor.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
13,758
Yani suyun kaynama noktasına göre kalibrasyon, özellikle de hava basıncı ile beraber değerlendirildiğinde, termometre kalibrasyonu için çok iyi sonuç veriyor.

Donma noktasında benzer bir performans elde eder miyiz ona da bakacağım. Ama tahminim kaynama noktası kadar iyi olmaz, çünkü PT100 probunun iyi temas etmesi için buzun erimiş olması lazım. Buz eriyince de sıcaklığı 0 °C nin üzerinde olacaktır. Ama bir deneyeyim bakalım.
 

by lent

Aktif Üye
Katılım
24 Ocak 2021
Mesajlar
276
Evet Timur hocam tuzlu su içine buz kupleri köy bir kaç dakika ısı transferi gerceklessin sonra ölçüme başlayın daha iyi çıkacaktır sonuç.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
13,758
Buz küpü yok yav :) Doldurayım bakalım yarın denerim. Bardağı da koyacağım buzluğa yanıltmasın.

Yalnız neden tuzlu su? Bu donma derecesini değiştirmez mi? Damacana suyu daha uygun değil mi?
 

Endorfin35+

Kayıtsız Üye
Staff member
Katılım
1 Mayıs 2020
Mesajlar
2,717

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
13,758
Benim gördüğüm genelde hem donma hem de kaynama noktası için kalibrasyon yapılıyor. Neden iki nokta? Mesela PT100 'ün sıcaklık davranışı lineer değilse bile onun karakterize edilmiş olması lazım ve termometre onu hesaba katıyordur. Tek bir nokta yeterli değil mi? Kaynama da çok deterministik olduğuna göre (ateşi fazla da açsan az da açsan neticede su kaynayacak ve sıcaklık değişmeyecek) kaynamaya göre tek kalibrasyon yeterli değil mi?
 

by lent

Aktif Üye
Katılım
24 Ocak 2021
Mesajlar
276
Buz küpü yok yav :) Doldurayım bakalım yarın denerim. Bardağı da koyacağım buzluğa yanıltmasın.

Yalnız neden tuzlu su? Bu donma derecesini değiştirmez mi? Damacana suyu daha uygun değil mi?
Amaç dondurmak değil hani, buzları daha çabuk cozdurur diye aklımda kalmış. Yukarda dediklerim normal oda sıcaklığında yapılacaklar.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
13,758
Yav bu Fluke ne kazıkçı bir firma. 0 ve 100 derecede kalibrasyonu Fluke cihazları ile yapayım desen bir sermaye harcaman gerekiyor ...

0 °C kalibrasyonu için şu lazım (fiyat 4000 dolar)

100 °C kalibrasyonu için de şu lazım (fiyat 2400 dolar)

Tamam bırak dağınık kalsın anasını satayım. Yapmıyorum kalibrasyonu. Kalibrasyon mu yapıyoruz böbrek mi satıyoruz :mad:
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Katılım
24 Şubat 2018
Mesajlar
13,758
Üstelik cihazların doğruluğu da ± 0.25 °C :katil2: Yok almayayım, benim mutfaktaki tencere bundan daha iyi sonuç veriyor ve fiyatı da uygun ...
 

Sercan

Kıdemli Üye
Katılım
17 Mart 2019
Mesajlar
3,392
Bu cihazları kalibrason hizmeti satanlar için üretiyorlar. Kartal otomasyon, Netaş gibi bir firmadan cihazını kalibre ettir. Böbrek satman gerekmez. :D
 
Top