Laptop Anakartında pwm enregresi olmadan 19 v verilmesi

SCORPİON

Kayıtlı Üye
Mesajlar
505
Yaş
38
Bircok yerde konu actik arkadaslarla birlikte. Herkes diyor ki mosfetleri suren pwm entegre kaldirildiginda mosfetler kisa devre olur.
Ama hala bunun sebebini ogrenemedik ve kafamiza oturtamadik.
Mosfetin icinde dahili bir diyot var. Gate de gerilim gelmeden drain uzerinden gelen 19v mosfetin dahili diyotun ters polarlamada yakiyor olabilir mi?
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Mesajlar
9,016
Yukarıda sebebi söylendi. Gate'i boşta olan bir MOSFET'in gate kapasitörü havadaki statik elektriğin etkisiyle şarj olur. Şarj da gate source eşiğine ulaştığı anda MOSFET ON olur.
 

SCORPİON

Kayıtlı Üye
Mesajlar
505
Yaş
38
Yukarıda sebebi söylendi. Gate'i boşta olan bir MOSFET'in gate kapasitörü havadaki statik elektriğin etkisiyle şarj olur. Şarj da gate source eşiğine ulaştığı anda MOSFET ON olur.
Mosfet on oluyor tamam neden yaniyor kisa devreye dusuyor ayni anda? Bahsedilen mosfetin drain source max gerilimi 30v.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Mesajlar
9,016
Mosfet on oluyor tamam neden yaniyor kisa devreye dusuyor ayni anda? Bahsedilen mosfetin drain source max gerilimi 30v.

MOSFET'ten herhalde limitinin üzerinde bir akım geçti. Eğer denemeyi bir SMPS kaynak ile yaptıysan, SMPS'lerin tepki süresi uzundur. SMPS aşırı akım geçtiğini algılayıp voltajı kesene kadar MOSFET rahmetlik olmuştur :)
 

TRON

Kayıtlı Üye
Mesajlar
152
Normalde yani gate boşta iken, source drain arası açık model bir mosFet ise, statiğe de gerek kalmaz. Zaten bu iki uç arası çok düşük dirence sahiptir ve voltajı verdiğinizde mosFet yanar.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Mesajlar
9,016
Normalde yani gate boşta iken, source drain arası açık model bir mosFet ise, statiğe de gerek kalmaz. Zaten bu iki uç arası çok düşük dirence sahiptir ve voltajı verdiğinizde mosFet yanar.

Her MOSFET yanmayabilir. Miliohm ON direnci olan ve nominal onlarca ampler, anlık olarak da yüzlerce amper akıma dayanıklı MOSFET'ler var. SMPS kısa devreyi algılayana kadar bu MOSFET sağ kalabilir.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Mesajlar
9,016
Yani aynı şartlar altında, on direnci az olan mosfetin kurtulma şansı daha fazla çünkü I2R kaybı daha az olacaktır.
 

serkan_48

Moderatör
Staff member
Mesajlar
739
Yaş
40
Konum
Antalya
Bu konuda bir soru sormak istiyorum.

Örnek vererek ilerleyeyim aşağıdaki şemayi temel şema olarak kabul edelim.

sAkeS.png


Bu şemaya göre mosfetin bir VDD kaynağı var. Bu kaynak yük akımını sağlıyor. Bu konuda adı geçen 19 volt kaynak oluyor. Birde Vgg kaynağı var buda konuda geçen pwm entegresi oluyor.

Bu noktada buradaki mosfet bir yükü anahtarlıyor veya bir yüke yüksek gerilimden uygun duty değeri ile düşük gerilim sağlıyor. Burada mosfetin gate ucu açıkta bırakılırsa sürekli iletimde olacak. Çıkışta gereken gerilim düşük gerilim ama mosfet tam iletimde olduğundan dolayı mosfet yanmayacak önce çıkıştaki devre yanacak. Muhtemelen bu esnada çıkış kısa devre olduğunu düşünürsek giriş gerilimi mosfetin üzerinde kalacak ve mosfet ikinci arızalanan kısım olacak.

yani uzun sözün kısası gate ucu boşta iken iletime geçen mosfet önce çıkıştaki devreye yüksek gerilim verdiği için çıkış devresi yanıyor , bundan dolayı kısa devre durumu meydana geldi ise mosfetin kendiside sonuçta arızalanıyor.

Mosfetin kullanım amacı olarak iki türlü düşünelim. Devre giriş gerilimi 12 volt ve yük olarak yine 12 volt bir lamba koyduk. Bu noktada mosfet sadece anahtarlama için kullanılacak. Gate tetiklenince lamba yanacak gate ucu tetiklenmediğinde lamba sönecek. Bu durumda gate ucunu boşa çıkarsakta mosfet en fazla iletime geçer lamba yanar doğrumudur ? ikinci konu bir mosfet devresinde pwm ile kontrol varsa giriş gerilimi 24 volt ama %50 duty ile 12 voltluk bir lambayı kontrol ettiğimizi düşünelim. Bu durumda mosfet kısa devre olursa çıkıştaki yükümüz tehlikeli durumda kalıyor.

Bir mosfet gate ucu boşa çıkarıldı diye arızalanırmı kendi kendine? Mantıken çıkışında yük yoksa üzerinden akım akmayacağı için arızalanmaması gerekir doğrumudur?
 

Endorfin35+

Apartman Kapıcısı
Mesajlar
1,508
Konum
İzmir
Mosfetle pwm de yapsan anahtar gibide kullansan gate ucunu tam sarj desarj ediyorsun ki mosfet lineer bolgede calismasin. Lineer bolgede rds direnci yuksek olur. Uzerinde cok enerjiharcanir ve mosfet isinarak gider. Gate bosta kalir ise gate in durmu hakkinda hicbir bilgimiz yok.
 

serkan_48

Moderatör
Staff member
Mesajlar
739
Yaş
40
Konum
Antalya
Yük yoksa akım da akmaz akım akmayınca lineer bölgede kalma gibi bir durumda olmaz.

Yük varsa akım akar lineer bölgede ise o zaman masfet üzerindeki ısıda artacaktır bu doğru. Gate akımı tam akmadığı için lineer bölgede ne derecede bilmiyoruz.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Mesajlar
9,016
Mosfetle pwm de yapsan anahtar gibide kullansan gate ucunu tam sarj desarj ediyorsun ki mosfet lineer bolgede calismasin. Lineer bolgede rds direnci yuksek olur. Uzerinde cok enerjiharcanir ve mosfet isinarak gider. Gate bosta kalir ise gate in durmu hakkinda hicbir bilgimiz yok.

Evet önemli bir detay. Bu da kesinlikle muhtemel arızalanma modlarından birisi olur.
 

SCORPİON

Kayıtlı Üye
Mesajlar
505
Yaş
38
Merhaba. Yorumlar için çok teşekkürler. Değerli bilgilerinizi döktürmüşssünüz.:)
Serkan abi tam olarakt anakarttaki durumu anlatmışssın. Örneğin pwm enmtegresi ile mosfet drain girişi 19v olup çıkışından 1v elde ettiğimiz voltajı chipset voltajı olarak düşünelim. Eğer gate boşta kaldıgı zaman chipsete 1v yerine yüksek voltaj gidiyor chipset yandıktan sonra sıra mosfete geliyor mosfet de nalları dikiyor.
@Endorfin35+ dediği gibi mosfet ya tam açık olmalı ya da tam kapalı olmalı. İkisinin ortası olmuyor oldugu zaman böyle bir senaryo ortaya çıkıyor. Müsadenizle youtubede takip ettiğimin bir hocamızın da cevabını burada paylaşmak istiyorum.
 

Ekler

  • kayalec.PNG
    kayalec.PNG
    15.4 KB · Görüntüleme: 17
Son düzenleme:

SCORPİON

Kayıtlı Üye
Mesajlar
505
Yaş
38
Mosfetle pwm de yapsan anahtar gibide kullansan gate ucunu tam sarj desarj ediyorsun ki mosfet lineer bolgede calismasin. Lineer bolgede rds direnci yuksek olur. Uzerinde cok enerjiharcanir ve mosfet isinarak gider. Gate bosta kalir ise gate in durmu hakkinda hicbir bilgimiz yok.
Mosftelerin neden pwm le sürüldüğünü anladım. PWM tepe noktasında mosfet tamamiyle açılıp direnci en düşük oluyor pwm in min 0v noltasında mosfet tamamiyle kapalı oluyor.
 

Endorfin35+

Apartman Kapıcısı
Mesajlar
1,508
Konum
İzmir
Rds on degeri gate in tam sarj oldugu durumu ifade eder. Gate bosta oldugu surece aradegerler (lineer bolge) her sartta cok kotudur.
 

SCORPİON

Kayıtlı Üye
Mesajlar
505
Yaş
38
Rds on degeri gate in tam sarj oldugu durumu ifade eder. Gate bosta oldugu surece aradegerler (lineer bolge) her sartta cok kotudur.
@Endorfin35+ ( Kusura bakmayın direkt isminizle hitap etmek hosuma gitmiyor. Ama bir tartışmadan ötürü 'bey' 'Abi' 'hocam' 'ustam' demeye endişeleniyorum) ben youtube de bazı videolar izledim bazı mosfetler de deney yaparken bir miktar gate ucu boşta kalıyor çıkışına da lamba bağlamışlar. Bir prblem olmadı . Taydin hocamızın da değindiği gibi her mosfetde bozulma ısınma olmuyor. Tamamiyle mosfetin iç direnciyle alakalı bir durum. Ama her ihtimale karşı gate ucunu boş bırakmamak lazım:)
 
Top