Windows da sistem saatinde niye saniyenin gösterilmediği / gösterilemediği şu videoda anlatılıyor.
İşin ucu Win95 e kadar dayanıyor.
Videonun yapay zeka özeti:
Bu video, Microsoft'da eski bir işletim sistemi mühendisi olan Dave Plummer tarafından hazırlanmış olup,
Windows görev çubuğundaki saatin neden yaklaşık 30 yıl boyunca "saniye" bilgisini göstermediğini teknik ve tarihi nedenleriyle açıklıyor.
İşte videonun ana hatlarıyla özeti:
1. Performans ve CPU Kullanımı
Windows 95 döneminde, her saniye saati güncellemek CPU üzerinde ek bir yük oluşturuyordu. Sadece saati çizmek basit görünse de, sistemin yerel ayarlarını (12/24 saat formatı, ayırıcılar vb.) her saniye kontrol edip hesaplamak yaklaşık 10 milisaniye sürüyordu. Bu, CPU gücünün %0.1'i anlamına gelse de, o zamanın kısıtlı donanımlarında bu tür küçük kayıplar birikerek sistem performansını düşürebiliyordu.
2. Bellek Kısıtlamaları ve Sanal Bellek (Virtual Memory)
En kritik neden bellek kullanımıydı. Windows 95, 4 MB RAM gibi çok düşük sistemlerde çalışacak şekilde tasarlanmıştı.
- Sayfalama (Paging): RAM yetmediğinde sistem verileri diskteki "takas dosyasına" (swap file) yazar. Saat saniyeyi gösterecek olsaydı, saatle ilgili kodlar ve yerel ayar verileri her saniye diskten RAM'e çağrılacak (page-in) ve sonra tekrar diskle etkileşime girecekti.
- Sürekli Disk Erişimi: Bu durum, eski mekanik sabit disklerin sürekli çalışmasına ve sistemin belirgin şekilde yavaşlamasına neden oluyordu. Sadece dakikada bir güncelleme yaparak bu döngü 60 kat azaltılmış oluyordu.
3. Pil Ömrü ve Verimlilik
Saniye bilgisini göstermek, işlemcinin sürekli "uyanık" kalmasına neden olur. Saniye kapalıyken Windows, saatin ne zaman bir sonraki dakikaya geçeceğini hesaplar ve o ana kadar ilgili kodları uyku modunda tutar. Bu da özellikle dizüstü bilgisayarlarda enerji tasarrufu sağlar.
4. Günümüzdeki Durum
Günümüzde gigabaytlarca RAM ve çok çekirdekli hızlı işlemciler sayesinde bu kısıtlamalar artık geçerli değil. Bu nedenle Microsoft,
Windows 11 ile birlikte kullanıcılara saniyeleri tekrar açma seçeneği sundu.
Nasıl Açılır?Windows 11'de saniyeleri görmek için:
Ayarlar > Kişiselleştirme > Görev Çubuğu > Görev Çubuğu Davranışları yolunu izleyerek "Sistem tepsisi saatinde saniyeleri göster" seçeneğini aktif edebilirsiniz.