LM358`e Class-A Dokunuşu : Hi-Fi Preamp Devresi ve Testleri

[TA3UIS]

Bugün hobi masamdaki komponentleri değerlendirmek için Hi-Fi Preamp projesi yapmaya çalışım.

Genelde ses projelerinde galiba pek tercih edilmeyen LM358 op-amp, çıkış katına eklediğim bir 2N2222A transistör ile Class-A modunda çalıştırarak nasıl bir performans aldığımı osiloskop ölçümleriyle test ettim.

Malzemeler:
1 x LM358
1 x 2N2222A
3 x 10k
1 x 1k
1 x 100k
1 x 4.7k
1 x 1uF
2 x 10uF
1 x 100uF

Pil: 9V


LM358 aslında endüstriyel bir op-amp olduğu için ses uygulamalarında geçiş distortiyonu yapabiliyormuş.
Bunu engellemek için çıkış pinine bir 2N2222A transistör ekleyerek çıkış katını Class-A çalışma noktasına evirdim.
Bu sayede sinüs dalgasının pürüzsüzlüğünü korumayı hedefledim.

Ölçüm Sonuçları
Devreyi 100mVpp giriş sinyali ve 11 kat (ortalama21dB) kazanç ile test ettim:

1. 1kHz Referans Noktası:
Giriş: 100 mVpp
Çıkış: 1.11 Vpp
Durum: Tertemiz, pürüzsüz bir sinüs.

2. Alt Frekans Tepkisi (20 Hz):
Çıkış: 904 mVpp (RMS: 305mV)
Analiz: 1kHz referansına göre sadece ortalama -1.7 dB civarı bir düşüş var.
20Hz gibi noktada çok az kayıp yaşanması, bas seslerinin de kayıp olmadığını gösterir.

3. Üst Frekans Tepkisi (20 kHz):
Çıkış: 1.09 Vpp (RMS: 377mV)
Analiz: İşte burası şaşırtıcı! Devre 20kHz de hiç kayıp vermiyor gibi.
Frekans tepkisi 1kHz den 20kHZ e kadar dümdüz.

Breadboard üzerinde kurduğum bu devrede, LM358 gibi ekonomik bir op-amp için, doğru bir bias ve çıkış katı desteğiyle (2N2222A Class-A) oldukça lineer bir performans gösterdi bence.
20Hz-20kHz aralığında sergilediği kararlı tutum, ev yapımı ses projeleri için oldukça tatminkar.

 

[TA3UIS]

Yaptığım testlerde devrenin eşik noktasını da tespit ettim.

250mVpp ye kadar sinüs alt ve üst kısımlar düzgün görünüyor kazanç 10.8 kat

250mVpp den itibaren sinüs altları bozulmaya başlıyor. 500mVpp ye kadar grafik böyle:

700mVpp de durum neredeyse tamamen kırpılmaya evriliyor.

Sonuç: 300-500mVpp ile temiz ses alınabilir düzeyde.

 

[Gokrtl]

Çok zaman amfi ile uğraştım. Hala senin seviyene gelmiş değilim.

 

[TA3UIS]

Çok zaman amfi ile uğraştım. Hala senin seviyene gelmiş değilim.

Teşekkür ederim ama daha hala emekleme/yürüme aşamasındayım

 

[Diyot]

Transistörün Vcc beslemesi ve biası ile oynayarak doyum ve kesime gidişini daha iyi görebilirsiniz.

Transistör çıkışına hoparlör bağlayıp bip sesi alın. Vcc ve Vbb ile oynayın daha eğitici olur. Daha sonra da direkt ses sinyali uygulayıp basit bir yükselteç yaparsınız. Bir sonraki aşamada da darlington transistör kullanırsınız.

Böyle kademe kademe ilerlersiniz.

 

[TA3UIS]

Transistörün Vcc beslemesi ve biası ile oynayarak doyum ve kesime gidişini daha iyi görebilirsiniz.

Transistör çıkışına hoparlör bağlayıp bip sesi alın. Vcc ve Vbb ile oynayın daha eğitici olur. Daha sonra da direkt ses sinyali uygulayıp basit bir yükselteç yaparsınız. Bir sonraki aşamada da darlington transistör kullanırsınız.

Böyle kademe kademe ilerlersiniz.

Evet haklısın, bu devrenin çıkışına bir kulaklık takmayı düşünüyorum, sonra devreyi geliştirip hoparlör bağlayacak duruma getirmek iyi bir deneyim olur.

 

[ckocagil]

Keşke şema olsaydı

 

[TA3UIS]

Keşke şema olsaydı

Haklusın, ilk mesaja şemayıda koysam çok daha anlaşılır olurdu. Sonradan şema aklıma geldi ama testlere odaklanıp ayarları kurcalamaktan şemaya sıra gelmedi.

İlk fırsatta şemayı hazırlayacağım.

 

[Diyot]

Evet haklısın, bu devrenin çıkışına bir kulaklık takmayı düşünüyorum, sonra devreyi geliştirip hoparlör bağlayacak duruma getirmek iyi bir deneyim olur.

Kulaklığı patlatabilirsiniz. Uygun fiyatlı 8 ohm hoparlörler ile deneme yapın.

 

[TA3UIS]

Kulaklığı patlatabilirsiniz. Uygun fiyatlı 8 ohm hoparlörler ile deneme yapın.

Uyarı için teşekkürler.
Kulaklığım 120ohm 200mW

Preamp pk-pk 4v gibi. Rahatlıkla kaldırır gibi duruyor ama tedbir için önce bir hoparlör bağlarım

 

[TA3UIS]

Devreyi merak edip kurmak denemek isteyenler için şemasını çizdim, belki birinin işine yarar kullanmak ister, incelemek ister: