NAS için disk önerisi

[Lyewor_]

NAS konusu biraz sıkıntılı konudur. İyi planlamak lazım. Ben destek verdiğim bir firmada 10 SAS diskli DELL storage kurmuştum. Diskler 24 saat çalıştıklarında yüksek standartlı olmalarına rağmen belli bir süre sıkıntı çıkartmaya başlarlar. O zaman değiştirip yenisini takmak gerekir. Genelde biri bozulduğunda diğerleri de sıra ile bozulma yoluna girer. Burada kritik konu NASın ne amaçlı kullanılacağıdır. Data storage olarak kullanılabilir, üzerinde genel veya özel erişime açık yazılım için kullanılabilir. Veya başka birçok konular için tasarlanabilir. Ne için kullanacaksanız kullanın sistemdeki dataların mutlaka yedeğinin dışarı çıkartılması gerekir. Bu amaçla önce DAT ünitesine yedek almaya başladım. Sonra maliyetler çok yükselince Harici hard disklere hergün yedek almaya başladım. Ve aylık yedekleri de DAT kartuşlara yazdırmaya başladık. Bir defasında ünitenin raid kontrol kartı arızalandığında dataları kurtarmak için bayağı uğraştık. Birde küçük storageler var. QNAP gibi. Bunlarda her diski kabul etmiyor. Özel diskler istiyor. Maliyetleri yüksek oluyor. Bu ünitelerde kritik olan disklerin ömürleri. 24 saat çalıştırmayı düşünüyorsanız disklerin ömürleri oldukça kısalabilir. Kritik dataların dışarı alınması konusu göz ardı edilemeyecek en önemli konu.

Kastettiğiniz DAT ünitesi nedir?

 

[Sercan]

Zaten NAS'ın kendisini yedekleme için kullanacağım, NAS dışında bir yere yedek alma fikri biraz garip geldi bana. Uzaktan yedekleneceği için disklerin sadece yedek alınacağı zaman dönmesi yeterli ama DAT olmaz her zaman fiziksel olarak mühadale etmem münkün olmayacak.

 

[Sercan]

Kastettiğiniz DAT ünitesi nedir?

DAT (Digital Audio Tape, "dijital ses kaseti")

 

[nejatkaraca]

Sadece yedekleme için kullandığınızda yedek alıp kapatırsanız sistemin ve disklerin bozulma süresi uzuyor. Eğer sistemi 24 saat çalışmak üzere kullanmayı düşünüyorsanız diskler malum 7200-15000RPM gibi hızlarla dönmeleri nedeni ile mekanik olarak ömürleri kısalıyor. Bunun haricinde sistemdeki ısınma problemleri de sistemin arızalanma ihtimalini arttırıyor. Bu nedenle sistemde yedekleme yapılan dataların dışarı çıkarılma ihtiyacı doğuyor. Bu amaçla DAT ünitesi denilen üniteler "40-80GB" kullanılıyor. Bunlar söylediğiniz gibi video kafasına sahip sistemlerdir. Kasete çapraz kayıt yaptığı için daha uzun kayıtlar yapar. Ama bunların kapasiteleri düşük olduğu için sonrada DLT ünitesi kullanmaya başladım. O da yetmeyince LTO ünitesi "200-400GB" kapasiteli. Buna en iyi çözüm olarak bir harici disk ünitesi ile 4TB disklere sıralı olarak yedekler almaya başlamıştım. Kullandığım sistem üzerinde vmware sanal makineler çalıştırıyorduk. Bu sistemlere şirket dışından çeşitli yerlerden erişim yapılması gerekiyordu. Eğer sadece yedekleme yapmayı düşünüyorsanız ve sistemi yedek alıp kapatma veya uyku moduna getirme gibi bir çalışma söz konusu ise pek fazla problem çıkartmayacağını düşünüyorum. QNAP NAS storage sistemini de birkaç müşteride çözüm olarak kullanmıştım. Orada da normal diskleri kabul etmiyordu. Özel disklerinde fiyatları yüksekti. Ama sisteme baktığınızda çok düşük özellikleri olan sistemler kullanılıyor. Sadece hızlı ethernete ihtiyaç var. Ama Wide Area da çalışacağı için çok hızlı erişime de ihtiyacınız olmaz sanırım.

 

[nejatkaraca]

Kastettiğiniz DAT ünitesi nedir?

Bu üniteler video kayıt sistemi gibi çalışıyor. Döner kafalı ve bant üzerine çapraz kayıt yapıyor. Ama video yerine data kaydediyorlar. Bunlar çok eskide kaldı tabii. Elimde birkaç tane var. İlginç üniteler.

 

[Lyewor_]

Synology de disk arıza yaptığı zaman qnap kadar zorluk çıkarmıyordu diye hatırlıyorum

 

[Sercan]

Çok uzun zamandır hazır bir NAS cihaz kullanmadım. Buradaki yazılanlara göre hazır cihazların nazı ile filan uğraşılacak gibi de değil.

Zaten eldeki donanımlar müsait, NAS için kendim bir bilgisayar kuracağım.

 

[smyomekatronik]

Merhaba, yeni konu açmak istemedim. Kullanmış olduğum 1 Tb harici diskim sorun çıkarmaya başladı, yapay zeka bir an önce diski değiştirmemi öneriyor. Sıfır 4 tb nas diskler çok pahalı, ikinci el nas disk alsam 600 gün kullanım süreli çok uyguna geliyor (%60 daha ucuz) nasıl olur? veya biraz bütçeyi zorlayıp sıfır mı alayım? sıfır disk olarak tavsiye ettiğiniz wd red ve toshiba bu ikisinden hangisi alınmalı?

 

[taydin]

Ben WD RED kullanıyorum. Ama WD RED alırsan diskler hiç sorun çıkarmaz diye birşey yok. Hepsi sorun çıkaracak eninde sonunda. Benim diskler bir RAID-5 grubunun bir parçası. Birisi bozulmaya başlayınca SMART servisi bana eposta atıyor. Ben de yeni diski alıyorum, mdadm kullanarak değişim prosedürünü gerçekleştiriyorum ve RAID grubu hiçbir şey olmamış gibi hizmet vermeye devam ediyor.

 

[smyomekatronik]

Ben WD RED kullanıyorum. Ama WD RED alırsan diskler hiç sorun çıkarmaz diye birşey yok. Hepsi sorun çıkaracak eninde sonunda. Benim diskler bir RAID-5 grubunun bir parçası. Birisi bozulmaya başlayınca SMART servisi bana eposta atıyor. Ben de yeni diski alıyorum, mdadm kullanarak değişim prosedürünü gerçekleştiriyorum ve RAID grubu hiçbir şey olmamış gibi hizmet vermeye devam ediyor.

Timur hocam, raid5 yapıp o kadar para edecek dosya yok bende, bana 1 tb disk alanı yetiyor fakat fiyatlar çok uçmuş, 2 tb ile 4 tb arasında 1500tl fark var.

 

[taydin]

RAID-5 için en az 2 tane harddisk gerekiyor. Yani 2 tane 1 TB alırsan, 1 TB alan elde etmiş olursun ve 1 TB fiyatları da artık nispeten uygun. Bende 500 GB 6 tane disk var.

 

[frmman]

RAID-5 için en az 3 tane diske ihtiyaç var.

 

[whitescars]

Biraz eski bir konu hortlatmak gibi olacak ama ilerde bu tip soruları olanlara referans olması açısından yazayım.

3.5" HDD dediğimiz mekanik diskler kabaca 4 gruba toplanır ve bağlantı şekli olarak 2 tiptir (SATA ve SAS). Bağlantı birimi SAS olanları geçiyorum. NAS sistemlerinde kullanılabilir ama son kullanıcıya hitap eden diskler değildir.

4 Grup demiştik:

1. Normal Desktop PC'lere takılabilen diskler.

Bunlar WD Blue, WD Green, Toshiba PC serisi, Seagate Barracuda gibi disklerdir. Bunlar normal PC'ye takılıp kullanılması için dizayn edilmiştir. 7/24 çalışmaya çok uygun olmamakla beraber, düşük RPM'e sahip az güç tüketen disklerdir.

2. NAS Diskleri

WD Red, Red Pro, Red Plus - Seagate Ironwolf, Ironwolf pro, Toshiba N Serisi diskler. Bunların üzerlerinde hatrı sayılır bir DRAM modülü (cache) vardır. Bu yüzden yazma ve okuma hızları normal HDD'lere göre daha iyidir. 7/24 çalışması için dizayn edilmiştir. 5400 RPM ve 7200 RPM olarak satılırlar. Ama genelde 7200 RPM dir. Üzerlerinde ani şoklarda disk kafasını yüzeyden çeken G sensörleri olur.

3. Güvenlik Diskleri

WD Purple, Seagate Skyhawk gibi disklerdir. Bunlar genelde yazma üzerine optimize edilmiş disklerdir. 5400 RPM, 5900 RPM, 7200 RPM gibi hızlara sahiptir. Genelde rotasyon yapan datanız varsa bu diskler bunun için uygundur. Yani atıyorum 1 aylık data yedekliyorsunuz 1 ay bitince 30 + 1 gün'deki veriyi siliyorsunuz.

4. Datacenter Diskleri

Wd Gold, Toshiba MG serisi, Seagate Exos gibi disklerdir. Genelde helyum dolu olurlar. 7200 RPM hızında olurlar. Daha düşük data center için komik kaçar. Her türlü veriyi yazıp okuyabilirsiniz. Üzerlerindeki cache miktarları baya büyük olur. 256 MB gibi. G sensörleri vs de olur. Yüksek yıllık iş kapasitelerine sahiptir. 300 TB. Kısacası HDD dünyasının kralı bunlardır.

Evde 7/24 çalıştırmayı planladığınız NAS sistemi için 2 ve 4 uygundur. 3 te olabilir çok büyük problem değil. Ama 7/24 çalışacak yaza yüksek yazma/okuma yapan bir sistemde kesinlikle 1. sınıftaki diskleri kullanmayın. Kesinlikle bozulurlar.

Raid Olayı

Raid olayı donanımsal ve yazılımsal olarak 2 türlüdür. Günümüzde artık çoğu sistem yazılımsal raid kullanıyor. Donanımsal raid'in bazı avantajları olsada cache üzerinde veri kaybı olmaması için BBU denilen bataryalar zorunlu oluyor. Eee bu bataryalarda ölüyor zaman içersinde. Sonra durma pil al

Yazılım tarafına geçincede aslında yeni yapı ZFS üzerine kurulu. Artık eskisi gibi Raid0, Raid1 gibi yapılandırmalar pek yapılmıyor. Çünkü ZFS komple bir sistem. Sadece data mirror yada spanning yapmıyor. Bir havuz oluşturup diskleri (VDEV) bu havuza atıyorsunuz, sonrasında bir çok şeyi ZFS hallediyor. Performans olarakta iyi performanslar veriyor.

ZFS kullanmak yeni bir teknoloji/yapı olduğu için bazı şeyler çok önemli.

Disklerin kesinlikle CMR olması gerekiyor. Çünkü SMR disklerinde eski verinin üzerine yazarken çoğu zaman geniş bloklar yeniden düzenlenmesi gerekir. Bu sebeple diskler bir arıza geçirdiğinde ZFS tarafından disk tekrar düzeltilmeye çalıştığında (resilvering) bu operasyon baya uzun sürer.

ZFS kuracağınız PC'de ECC RAM olması önemli. Çünkü ZFS okuma yazma yaparken sistemdeki boşta olan RAM'i kullanır. Bu süreçte RAM'de oluşan bir veri tutarsızlığı veya bozulması dosyalarınıza kalıcı zarar verir. Bunun olma ihtimali düşük olsada var.

Bu konu hakkında internette insanlar çok ayrılıyor. ECC olmayan sistemlerde yıllarca sorunsuz kullanan insanlarda var. ECC ram olmadığı için datası bozulan insanlarda var. Benim bu noktada tavsiyem illa ECC olacak diye uğraşmayın. Eğer sizin için bir verinin kaybolması yada bozulması çok önemliyse zaten 2-3 farklı kopyalar tutun. ECC olayı biraz da enterprise kısım için önemli.

 

[whitescars]

Bir SSD kısmına geçeyim. SSD ile ZFS güzel performans verir. Fakat kullanacağınız raid türünü düzgün belirlemeniz gerekiyor. Örneğin RAIDZ1, RAIDZ2 gibi türleri kullanmamanız lazım. Bunlarda kullanılan parity diskleri çok fazla yazma yapacağı için o SSD'ler çok erken yıpranır. O yüzden Mirror ve Raid 0 kombinasyonlarını kullanmanızı tavsiye ederim. Hem çok yüksek miktarlarda IOPS kazanırsınız hem de diskler benzer yıpranmada olurlar.