KORAD KA3005D Güç kaynağında rahatsız edici fan sesi

[taydin]

Şimdi ben de denedim benim Korad 3005P leri. İkisinde de aynı tırıltı var. Ama seviye çok düşük, şimdiye kadar farketmemişim. Şimdi farkettim, ama gene de birşey yapmaya gerek görmüyorum. Kesinlikle bakım gerektirecek seviyede bir sorun değil.

 

[Muhsin Kamer]

Yazdıklarıma, örnek bir video buldum.

Konu anlaşılmıştır, herhalde...
Kolay gelsin.

 

[elektroboard]

Şimdi ben de denedim benim Korad 3005P leri. İkisinde de aynı tırıltı var. Ama seviye çok düşük, şimdiye kadar farketmemişim. Şimdi farkettim, ama gene de birşey yapmaya gerek görmüyorum. Kesinlikle bakım gerektirecek seviyede bir sorun değil.

Hani biri söyleyinceye kadar trim sesini falan farketmeyip sonra biri söyleyince rahatsız etmeye başlarya, umarım yeni farkettiğiniz bu ses sizde takıntı yapmaz.

 

[taydin]

Hani biri söyleyinceye kadar trim sesini falan farketmeyip sonra biri söyleyince rahatsız etmeye başlarya, umarım yeni farkettiğiniz bu ses sizde takıntı yapmaz.

Rohde & Schwartz veya Keysight güç kaynağı olsaydı kesinlikle takıntı yapardım ve söverdim heriflere. Ama 70 dolar para verdim buna, bu bedelin bir şekilde kaliteye yansıması lazım. Bereket devrenin çalışmasına fazla yansımamış ve benim neredeyse hiç duymadığım bir tırıltı yapıyor sadece

 

[Muhsin Kamer]

Rohde & Schwartz veya Keysignt güç kaynağı olsaydı

Onların fanları tahminimce Rulmanlıdır.
Koruma bileziginin altında silikonlu grees vardır.

 

[TA3UIS]

@TA3UIS


Kim öneriyorsa; ince yağı o kullansın.
Fan yatağında toz oluşmaz. Gress birikmez. Ezber yapmayalım.
Toz, hava üfüren yapraklarda birikir,
Burada bahsedilen fan yatağı ve milin yağlanması dır.
Fan sökülür, sekmanı çıkartılır, mil açığa çıkar, fan yatağına nohut büyüklüğünde gress sürülür ve mil takılır uzun zaman fan ses yapmadan çalışır.
Aksini söyleyen fan bakımı yapmamıştır veya yazdığımız gibi yapmamıştır.
Fan çalışınca mil de ki ince yağ, makine yağı kısa sürede kurur, kısa sürelerle sök/tak yağlama tekrarı, eziyete dönüşür.

Yazdıklarımı sizler uygulamaya bilirsiniz.
Foruma katılanlara/okuyanlara katkısı olur.

Ekran kartı fanları, standart 220V fanlar değildir. 3000 RPM gibi yüksek devirlere çıkan, milimetrelerle ölçülen hassas yataklara sahiptir. 'Nohut kadar gres' sürmek, o fanın yatak hacminin 10 katı madde doldurmak demektir.

Bu miktar, merkezkaç kuvvetiyle fanın dışına, hatta ekran kartının devreleri üzerine gres fırlamasına neden olur.

Ayrıca, gresin yarattığı vizkozite direnci, fanın PWM eğrisini bozar.
GPU ısındığında fanın gereken devire çıkmasını engeller.
Evet, gres sesi keser; ama sesi kesmesi fanın 'iyi çalıştığı' anlamına gelmez, sadece 'sustuğu' anlamına gelir.
Teknik olarak bu işlem fana bakım yapmak değil, fanın RPM performansını kısıtlayarak ömrünü tamamlamasına neden olmaktır.

Profesyonel kart tamircileri ve fan üreticileri (Everflow, Power Logic vb.) gres değil, yüksek kaliteli sentetik ince yağlar kullanır.

 

[czorgormez]

Sizin yönteminiz sesi geçici olarak kesebilir ancak fiziksel gerçekler değişmez.

8 cm fanların torku düşüktür; ağır bir yağ (gres) motorun üzerindeki yükü artırır ve devri düşürür.
Ayrıca gresin toz tutma kapasitesi, zamanla yatağın içinde aşındırıcı bir macun oluşmasına neden olur.
Endüstriyel standartlarda bu tip küçük motorlar için yüksek viskoziteli gres değil, düşük viskoziteli ince yağlar (örneğin dikiş makinesi yağı veya sentetik ince yağlar) önerilir.

Sizin 'kullandığımız yöntemdir' dediğiniz şey, aslında fana ömür katmak değil, ses yapan fanı bir süre daha susturma taktiğidir.

bu yanlış bilgi, fizik yasalarını eksik yorumlamaktan oluyor.
o ufacık fanın merkezindeki 1mm çapındaki mil noktasında torku çok yüksek olur. fanın dış kanatlarına doğru gittikçe azalır. yani oraya sürülecek gres yağı fanın devrini düşürecek bir etki yapmaz. tabi gidip 50 numara kamyoncu gresi de sürmeyecegiz. rulman gresi kullanılacak.

 

[TA3UIS]

bu yanlış bilgi, fizik yasalarını eksik yorumlamaktan oluyor.
o ufacık fanın merkezindeki 1mm çapındaki mil noktasında torku çok yüksek olur. fanın dış kanatlarına doğru gittikçe azalır. yani oraya sürülecek gres yağı fanın devrini düşürecek bir etki yapamaz.

Fiziği yanlış yorumladın sanırım.
Şöyle düşün: Bir kapıyı menteşesine (yani merkezine) en yakın yerden mi daha kolay itersin, yoksa kolundan mı? Tabii ki kolundan.
Merkeze yaklaştıkça o kapıyı itmek için çok daha büyük güç gerekir.
O küçücük fan motoru, merkeze sürülen o sakız gibi gresin direncini yenemez, yorulur ve yavaşlar.

Bir de 'nohut kadar gres' demiş arkadaş; 1 milimetrelik milin olduğu deliğe nohut sığar mı? O gresin çoğu dışarı taşar, motorun sargılarına bulaşır, toz toplar.

Evet, gres sesi keser ama fanı da yavaşlatır.
Sesin kesilmesi bakımın iyi olduğu anlamına gelmez, fanın 'sessizce emekli olduğu' anlamına gelir.
Fan dediğin sessiz değil, hızlı dönüp soğutmalı.

 

[czorgormez]

Fiziği yanlış yorumladın sanırım.
Şöyle düşün: Bir kapıyı menteşesine (yani merkezine) en yakın yerden mi daha kolay itersin, yoksa kolundan mı? Tabii ki kolundan.
Merkeze yaklaştıkça o kapıyı itmek için çok daha büyük güç gerekir.
O küçücük fan motoru, merkeze sürülen o sakız gibi gresin direncini yenemez, yorulur ve yavaşlar.

Bir de 'nohut kadar gres' demiş arkadaş; 1 milimetrelik milin olduğu deliğe nohut sığar mı? O gresin çoğu dışarı taşar, motorun sargılarına bulaşır, toz toplar.

Evet, gres sesi keser ama fanı da yavaşlatır.
Sesin kesilmesi bakımın iyi olduğu anlamına gelmez, fanın 'sessizce emekli olduğu' anlamına gelir.
Fan dediğin sessiz değil, hızlı dönüp soğutmalı.

tam tersine fizigi sen yanlış yorumladın sanırım.

manivela kolunda uzak mesafede yol artar güç düşer.
menteşe ya da manivela kolunun içine yaklaştıkça yol azalır ve güç artar. fan mili işte bu güçlü olan noktada.
fanın brushless bobinleri ise fanı çok daha geniş bir noktadan yani 2cm kadar dışarıdan çeviriyor.

bunu ceviz kırma aparatı ile açıklayayım. bu aparatda cevizi menteşeye yakın-merkez noktaya koyuyoruz. dış uçlardan da bastırıyoruz. bizim dış kenardaki 1cm hareketimiz merkezde 0.2mm hareke dönüyor ve bu sırada kuvvet artıyor. aynı şey fan için de geçerli iç noktada kuvvet daha fazladır.

 

[TA3UIS]

tam tersine fizigi sen yanlış yorumladın sanırım.

manivela kolunda uzak mesafede yol artar güç düşer.
menteşe ya da manivela kolunun içine yaklaştıkça yol azalır ve güç artar. fan mili işte bu güçlü olan noktada.
fanın brushless bobinleri ise fanı çok daha geniş bir noktadan yani 2cm kadar dışarıdan çeviriyor.

Kendi verdiğin örnekle aslında beni haklı çıkardın ama farkında değilsin

Madem merkeze yaklaştıkça güç artıyor, sıkışmış bir somunu neden elimizle değil de uzun bir anahtarla manivela koluyla açıyoruz? Çünkü merkez, gücün en zayıf olduğu yerdir.
Kol ne kadar uzarsa yani merkezden ne kadar uzaklaşırsan kuvvet o kadar artar.

 

[czorgormez]

Kendi verdiğin örnekle aslında beni haklı çıkardın ama farkında değilsin

Madem merkeze yaklaştıkça güç artıyor, sıkışmış bir somunu neden elimizle değil de uzun bir anahtarla manivela koluyla açıyoruz? Çünkü merkez, gücün en zayıf olduğu yerdir.
Kol ne kadar uzarsa yani merkezden ne kadar uzaklaşırsan kuvvet o kadar artar.

üzgünüm ama fizik çalışman lazım. hatalısın ve kabul de etmiyorsun.
aslında açıklamalarınla beni doğruluyorsun ama aradaki bağıntıyı bir türlü göremiyorsun.

 

[TA3UIS]

bunu ceviz kırma aparatı ile açıklayayım. bu aparatda cevizi menteşeye yakın-merkez noktaya koyuyoruz. dış uçlardan da bastırıyoruz. bizim dış kenardaki 1cm hareketimiz merkezde 0.2mm hareke dönüyor ve bu sırada kuvvet artıyor. aynı şey fan için de geçerli iç noktada kuvvet daha fazladır.

üzgünüm ama fizik çalışman lazım. hatalısın ve kabul de etmiyorsun.
aslında açıklamalarınla beni doğruluyorsun ama aradaki bağıntıyı bir türlü göremiyorsun.

Ceviz kıracağında uçtan bastırınca merkezde büyük bir güç kuvvet oluşur doğru ama bir şeyi unuttun, hızdan kaybedersin.

Dediğin gibi senin elin dışarıda 1 kaç cm hareket ederken, merkezdeki uç sadece 0.2mm hareket ediyor. Yani merkezde 50 kat gibi daha yavaş hareket ediyor. Buradaki fanın amacı ise yavaş ama güçlü dönmek değil hızlı dönmek ve soğutmak.


Şimdi şöyle hesap et:
Sen o merkeze sakız gibi gresi doldurursan, motor o gresi yenmek için bütün gücünü harcar.
Gücü yetiyor mu? evet çeviriyor ama ceviz kıracağı örneğindeki gibi yol kısalıp hız düştüğü için fan olması gereken devire RPM ye çıkamıyor.

Bilgisayar fanı ceviz kırmaz, hava üfler. Hava üflemesi için o milin çok akışkan, sıfıra yakın dirençli bir ortamda saniyede 50-60 tur civarı atması lazım. Gres buna fren yapar.

Yani ceviz kıracağı ile cevizi bir kere hart diye kırarsan biter. Ama fanın o ceviz kıran noktada saniyede 50-60 kez civarı dönmesi lazım. Oraya gres sürdüğünde motoru yorar devri de düşürürsün.

Fan sessizleşir ama gres içinde boğulduğu için yavaş döner ve soğutma azalır.

Ayrıca o nohut kadar dediğin gres bir süre sonra tozla birleşerek ceviz kıracağı gibi güçlü bir öğütücüye dönüşür mili de yatağı da öğütür.

 

[czorgormez]

kısır bir tartışma ve boş inatlaşmaya dönüyor, araştırırsan haklı olduğumu göreceksin. başka yanıt yazmayacağım.

 

[TA3UIS]

kısır bir tartışma ve boş inatlaşmaya dönüyor, araştırırsan haklı olduğumu göreceksin. başka yanıt yazmayacağım.

Haklısın tartışma kısırdöngüye girdi. Ancak şunu ekleyim son olarak:
Ceviz kıracağı örneği kuvvet için doğru ama hız için yanlış.
Ceviz kıracağı hızı öldürüp gücü arttırır, ama fanın işi güç tork değil yüksek hız RPM ve etkili soğutmadır.
Fanın saniyede 50-60 civarı tur atması gerek ama gres bu hızı engeller.

Hiç bir büyük fan üreticisi Noctua, Arctic, Cooler Master gibi bu küçük motorlarda gres kullanmaz, her zaman düşük viskoziteli özel yağlar kullanır. Eğer gres daha iyi olsaydı fabrikadan öyle çıkarlardı.

Okuyan üyeler de küçük bir araştırma ile PC, GPU gibi küçük ve düşük torklu DC fan motorlarında neden gres değil ince yağ kullanılması gerektiğini görecektir.

 

[Muhsin Kamer]

kısır bir tartışma ve boş inatlaşmaya dönüyor, araştırırsan haklı olduğumu göreceksin. başka yanıt yazmayacağım.

Konuyu uzatmaya gerekte yok.

Fan bakımı yağlanması için gerekli bilgiyi yazdım.
Yüzlerce PSU, ekran kartı fanı, cihaz fanı, kasa fanı, bakımı yapmışım dır.
Uyguladığım yöntemi yazdım.
Cihazlar hala kullanılıyor.
Sorunsuz, sıkıntısız...

İlk zamanlar İnce yağı, makine yağını da kullandık. Uzun ömürlü olmuyor.
Kısa zamanda kuruma yapıyor. Tekrar tekrar cihazları sök, yağlama yap, tak... eziyet oluyor.
Gress kullanarak, ses ve uğultular kesildi.
Fan bakım süreleri uzadı.

İsteyen istediği gibi bakım ve yağlamayı yapsın.

 

[Muhsin Kamer]

Bir de 'nohut kadar gres' demiş arkadaş; 1 milimetrelik milin olduğu deliğe nohut sığar mı?

Fan bakımı yapılmadığı nasıl da belli...
Yorum yazmak için, yorum yapmak...

Neyse; bende konuyu burada kapatıyorum.

 

[TA3UIS]

Konuyu uzatmaya gerekte yok.

Fan bakımı yağlanması için gerekli bilgiyi yazdım.
Yüzlerce PSU, ekran kartı fanı, cihaz fanı, kasa fanı, bakımı yapmışım dır.
Uyguladığım yöntemi yazdım.
Cihazlar hala kullanılıyor.
Sorunsuz, sıkıntısız...

İlk zamanlar İnce yağı, makine yağını da kullandık. Uzun ömürlü olmuyor.
Kısa zamanda kuruma yapıyor. Tekrar tekrar cihazları sök, yağlama yap, tak... eziyet oluyor.
Gress kullanarak, ses ve uğultular kesildi.
Fan bakım süreleri uzadı.

İsteyen istediği gibi bakım ve yağlamayı yapsın.

Fan bakımı yapılmadığı nasıl da belli...
Yorum yazmak için yorum yapmak...

Yüzlerce küçük PC, GPU gibi DC fana bu işlemi yapman, işlemin teknik olarak doğru olarak olduğu anlamına gelmez ama geçici bir çözümde uzmanlaştığını gösterir.


Ses vs performans : gresin sesi kesmesinin sebebi, yatak boşluklarını bir macun gibi doldurup titreşimi sönümlendirmesidir.
Ancak bu fanı sustururken hızını da RPM hatırı sayılır derecede yavaşlatır.
Senin için başarı kriteri sessizlik olabilir ama bir donanımcı için başarı fanın fabrikasyon değerinde dönüp cihazı soğutmasıdır.

Kuruma durumu: Kalitesiz 10 numara makine yağı kullanırsan elbet kurur. Ancak yüksek kaliteli sentetik ince yağlar ve silikon bazlı akışkanlar, fanın ömrü bitene kadar kuruma yapmaz ve sürtünme direncini sıfıra yakın tutar.

Gerçek bakım : Fan üreticileri Noctua, arctic vb. mühendisleri gres kullanmayı bilmiyor olamazlar ama kullanmıyorlar. Çünkü gres küçük DC motorları yoran ve tozla birleştiğinde aşındırıcı bir çamura dönüştüren bir madde.

Ben burada teknik verileri ve üretici standartlarını paylaştım. Sessiz olsun da nasıl dönerse dönsün diyen gres sürebilir, fabrikasyon performansında ve uzun ömürlü soğutma yapsın diyen doğru viskozitede ince yağ kullanır.

Tartışmayı uzatmaya gerek yok, isteyen istediği yöntemi seçmekte özgür.

İyi forumlar

 

[elektroboard]

Katkı sunan herkese çok teşekkür ederim.

 

[meke]

Aynı cihaz bendede var ve arada bir fan "ömrümü tamamladım" mesajını veriyor. Ama birkaç saniye sonra normale döndüğü için, bu tür mesajları dikkate almıyordum.
Bugün ama bir türlü düzelmedi.
Çözüm: bir tarafını 1cm kaldırdım ve bıraktım. Pat diye ses kesildi. Günü kurtardım.