ARTA kalibrasyon işlemi

taydin

Timur Aydın
Staff member
DİKKAT: Konuyu sonuna kadar okuyun. Testler sırasında keşfedilen bir sorun nedeniyle kalibrasyon prosedüründe ilave olarak dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Kalibrasyon sırasında kullanılan örnekleme hızı (varsayılan değer 48 kHz) ile spektrum alınırken kullanılan örnekleme hızı (varsayılan değer 44.1 kHz) aynı olması lazım. Ama varsayılan değerler aynı değil, bu da spektrum ölçümü sırasında 0.7 dB bir farka sebep oluyor.

ARTA yazılımının kalibrasyon işleminin nasıl yapılacağına bakalım. Burada, ASIO sürücülerinin kurulduğunu varsayıyorum. Eğer kurmadıysanız mutlaka kurun, yoksa Windows ses sisteminin bin bir tuzağı vardır ve hepsi de yanlış ölçüm yaptırıp saç baş yoldurabilir :)

ARTA programını çalıştırıp Setup -> Calibrate devices menüsünü seçiyoruz. Burada çıkan mevcut rakamlar önemli değil, benim kartın kalibrasyon değerleri onlar.

1581704299101.png
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Sonra da "Generate sine (400 Hz)" butonuna basıp çıkışta 400 Hz lik sinüs üretilmesini sağlıyoruz ve AC multimetre ile ölçüyoruz. Ölçümü bir kenara not ettikten sonra "Stop generator" butonuna basıyoruz ve ölçülen değeri milivolt olarak "Enter voltmeter (scope) value" kutusuna yazıyoruz. Benim multimetre ile ölçtüğüm değer 0.8509 Vrms (milivolt olarak 805.9 mVrms):

1581705095687.png


Bu değeri yazdıktan sonra da "Estimate Peak Output mV" butonuna basıyoruz ve programın işini bitirmesini bekliyoruz. İş bittikten sonra da "Accept" butonuna basıyoruz:

1581705162430.png


Bu şekilde çıkış kalibrasyonunu tamamlıyoruz.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Sonra ses kartının çıkışını girişine bağlıyoruz. Tekrar "Generate sine (400 Hz)" butonuna basıp çıkışta 400 Hz lik sinüs üretilmesini sağlıyoruz ve AC multimetre ile ölçüyoruz. Ölçümü bir kenara not ettikten sonra "Stop generator" butonuna basıyoruz ve ölçülen değeri milivolt olarak "Enter voltage (peak or rms)" kutusuna yazıyoruz. Benim multimetre ile ölçtüğüm değer 0.8223 Vrms (milivolt olarak 822.3 mVrms):

1581706381104.png


Bu değeri yazdıktan sonra da "Estimate Peak Output mV" butonuna basıyoruz ve programın işini bitirmesini bekliyoruz. İş bittikten sonra da "Accept" butonuna basıyoruz:

1581706418200.png


Bu şekilde giriş kalibrasyonunu da bitiriyoruz.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Bu şekilde kalibrasyonu yaptıktan sonra AP525 ile doğrulayalım bakalım. 1 kHz -10 dBFS (0.379025 Vrms) sinüs ürettiriyorum programa

1581707163447.png


Sonra da AP525 ile ölçüyorum:
1581707205962.png


Neredeyse tam olarak aynı.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Şimdi AP525'den -7 dBV, 1 kHz sinyal ürettirip program ile spektruma bakıyoruz:
1581707474092.png


Tam olarak 7'yi tutturamıyoruz çünkü FFT'yi maksimum çözünürlüğe getirince de yeterli olmuyor ve spektrum yayvanlaştığı için olması gerekenden fazla enerji ölçüyor. Belki bunda da gene para vermek gerekiyor olabilir en iyi sonucu almak için :)

Ama 0.7 dB kabul edilebilir bir hata diye düşünüyorum. Başka programlar da var deneyeceğimiz, bakalım orada nasıl sonuç alacağız.
 

Gokrtl

Gökhan Kartal
Staff member
Şimdi AP525'den -7 dBV, 1 kHz sinyal ürettirip program ile spektruma bakıyoruz:
2923 eklentisine bak

Tam olarak 7'yi tutturamıyoruz çünkü FFT'yi maksimum çözünürlüğe getirince de yeterli olmuyor ve spektrum yayvanlaştığı için olması gerekenden fazla enerji ölçüyor. Belki bunda da gene para vermek gerekiyor olabilir en iyi sonucu almak için :)

Ama 0.7 dB kabul edilebilir bir hata diye düşünüyorum. Başka programlar da var deneyeceğimiz, bakalım orada nasıl sonuç alacağız.
Ben 1kHz ürettim ama genlik olarak 1 seçebildim. 0 yada 1 seçimine izin veriyor audacity
1k.png
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Ben AP525 den vermedim. Ses kartının çıkışını girişine bağladım. Ölçümü de AC multimetre ile yaptım. Senin prosedürün tam olarak aynısı.

Kalibrasyonu doğrulamak için, iş bittikten sonra AP525 ile ölçümler yaptım.
 

Gokrtl

Gökhan Kartal
Staff member
Buda UCA çıkışından girişine verdiğim 1kHz -10db sinyal

uca 1k.png
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Önce çıkış kalibrasyonunu yap ve doğru çalıştığını söyle. Nasıl yaptığını da anlat.
 

Gokrtl

Gökhan Kartal
Staff member
Önce çıkış kalibrasyonunu yap ve doğru çalıştığını söyle. Nasıl yaptığını da anlat.
Abi Video çektim. Youtube a yüklüyorum. Bitince atıcam birazdan. Mikrofonu da test etmiş olayım böylece. Bakayım kayıt alırken nasıl çıkıyor ses.
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Kalibrasyon prosedürü doğru ama giriş kalibrasyonunu yaparken gene de voltajı ölçmen iyi olurdu. Burada çünkü milivoltlarla uğraşıyoruz ve çıkışı girişe bağlanınca biraz yüklenecek ve voltaj düşecek. Ama çok da önemli değil. Şu anda kalibrasyonu tamamladın.
 

ckocagil

Kayıtlı Üye
Tam olarak 7'yi tutturamıyoruz çünkü FFT'yi maksimum çözünürlüğe getirince de yeterli olmuyor ve spektrum yayvanlaştığı için olması gerekenden fazla enerji ölçüyor. Belki bunda da gene para vermek gerekiyor olabilir en iyi sonucu almak için :)

Ama 0.7 dB kabul edilebilir bir hata diye düşünüyorum. Başka programlar da var deneyeceğimiz, bakalım orada nasıl sonuç alacağız.
Ben denediğimde FFT nokta sayısı tepe noktasını hiç değiştirmiyor, ancak Windowing ayarı çok değiştiriyor. Hanning 0.65db hatalı gösterirken FlatTop neredeyse tam olması gereken değeri gösterdi. Ve tam bunu fark edince buldum:

1581714954139.png


FlatTop açıklaması :)

Aynı şeyi ARTA kullanıcı kılavuzu da söylüyor:

When applying the signal window, it is recommended to follow these rules:
- for continuous nonperiodic signals (noise) use the Hanning window
- for measuring harmonic and intermodulation distortions use the Kaiser5 or Blackman4 window, but for 24-bit resolution use Kaiser7 window
- for calibration with a sine signal use the Flat-top window
- for periodic noise, multitones and other signals that are periodic within the acquisition window use the Uniform window
 
Son düzenleme:

taydin

Timur Aydın
Staff member
Hmm ben deneyince farketmedi :cheeky2: Şu anda -6 dBV veriyorum ve kalibrasyonu yapılı.

1581715610036.png
 

ckocagil

Kayıtlı Üye
O sol alttaki RMS ölçümü bende de değişmiyormuş. Ama grafikteki tepe noktası değişiyor. Demek ki sizdeki farklı bir hata.

Bir de ben ölçümümü gerçek kartla yapmıyorum, iki ucu bağlı sanal kablo oluşturan bir programla deniyorum.

Bütün ayarları kurcalamak lazım, elbet bir şekilde sebebi bulunur :)
 

taydin

Timur Aydın
Staff member
Şimdi AP525 de loopback yapıp kendi sinyalini ölçtürdüm ve tepeye maksimum zoom yaptım:

1581717335443.png


Kürsördeki değer -6.020 dBV. Buradaki FFT nokta sayısı 32k, Window flat top, geçmişe dönük 4 ortalama alıyor.

Cihazın otomatik ölçüp rapor ettiği değer:
1581717410175.png


Yani neredeyse tam aynı.
 
Top